Osman Gazi'nin fethettiği kale, doktora teziyle gün yüzüne çıkarıldı
Bilecik’te yapılan kapsamlı bir doktora çalışması, Osmanlı tarihinin erken dönemlerine ışık tutan önemli bir keşfe imza attı. Osman Gazi tarafından 1300’lü yılların başında fethedildiği bilinen ve zamanla kaybolan Söğüt Derbendi Kalesi’nin yeri, hem arşiv belgeleri hem de saha araştırmalarıyla tespit edildi.
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’nde yürütülen çalışma, bölgenin erken Osmanlı coğrafyasındaki stratejik yapısını yeniden gündeme taşıdı.
4 YILLIK ARAŞTIRMA TARİHİ YERİ ORTAYA ÇIKARDI
BŞEÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Refik Arıkan danışmanlığında hazırlanan doktora tezinde, araştırmacı Mehmet Can Çetin yaklaşık dört yıl boyunca Osmanlı’nın kuruluş dönemine ait yerleşim ve askeri güzergâhları inceledi.
Çalışma kapsamında hem Osmanlı kronikleri hem de tahrir ve vakıf kayıtları incelendi, ayrıca saha gözlemleriyle desteklenen analizler yapıldı.
Araştırma sonucunda Söğüt’ün Dereboyu köyü yakınlarında, ilçe merkezine yaklaşık 5 kilometre mesafedeki yüksek bir noktanın Söğüt Derbendi Kalesi olduğu tespit edildi.
STRATEJİK KONUMUYLA DİKKAT ÇEKİYOR
Bölgenin coğrafi yapısını değerlendiren araştırmacılar, kalenin Bilecik, Söğüt ve Sakarya Nehri hattını gözetleyebilecek stratejik bir konumda bulunduğunu belirledi.
Alanda ayrıca arkeolojik kalıntılara da rastlandığı ifade edildi.
“DERBENT, KRİTİK GEÇİŞ NOKTALARINI KONTROL EDEN YAPILARDIR”
BŞEÜ İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Refik Arıkan, derbent yapılarının tarihsel önemine dikkat çekti.
Arıkan, Söğüt Derbendi Kalesi’nin Osmanlı’nın kuruluş sürecinde hem güvenlik hem de ulaşım açısından kritik bir rol oynadığını belirterek, “Söğüt’ü Bilecik’e bağlayan ve İstanbul’dan gelen yolun kesiştiği noktada yer alıyordu” dedi.
Kalenin yalnızca askeri bir yapı olmadığını vurgulayan Arıkan, aynı zamanda sefer güzergâhlarının güvenliğini sağladığını ve yayla yollarını kontrol eden bir işlev üstlendiğini ifade etti.
OSMANLI KAYNAKLARINDA KAYIP KALE
Araştırmayı yürüten Mehmet Can Çetin ise bölgenin Osmanlı öncesi ve sonrası süreçte el değiştirdiğini belirtti.
Çetin, kalenin Abbasi döneminden Bizans’a geçtiğini, Osman Gazi’nin ise 1300’lü yılların başında bölgeyi yeniden Osmanlı topraklarına kattığını söyledi.
Osmanlı kroniklerinde yer alan bilgilerle saha verilerinin örtüştüğünü aktaran Çetin, Bilecik’in fethi sonrası bölgedeki Bizans etkisinin tamamen ortadan kaldırıldığını ifade etti.
KURULUŞ DÖNEMİNE IŞIK TUTAN KEŞİF
Uzmanlara göre Söğüt Derbendi Kalesi’nin yerinin tespit edilmesi, Osmanlı’nın kuruluş dönemindeki askeri ve idari yapılanmanın daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacak.
Akademik çalışma, bölgedeki tarihi güzergâhların ve erken dönem savunma hatlarının yeniden değerlendirilmesine de zemin hazırladı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
