Türkiye ile NATO arasında yaşanan krizler: Darbeler, yaptırımlar, engellemeler
Ankara NATO zirvesine hazırlanıyor. Zirvenin gerçekleşeceği günlerde adeta hayat Ankara’da duracak. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşecek toplantılarda bölgesel konuların konuşulması beklenirken Türkiye ile NATO arasında yaşanan tarihi krizler bir kez daha hatırlandı.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260701/turkiye-ile-nato-arasinda-yasanan-krizler-darbeler-yaptirimlar-engellemeler--1106913343.htmlTürkiye ile NATO arasında yaşanan krizler: Darbeler, yaptırımlar, engellemeler Türkiye ile NATO arasında yaşanan krizler: Darbeler, yaptırımlar, engellemeler Sputnik TürkiyeAnkara NATO zirvesine hazırlanıyor. Zirvenin gerçekleşeceği günlerde adeta hayat Ankara’da duracak. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşecek toplantılarda... 01.07.2026, Sputnik Türkiye2026-07-01T15:13+03002026-07-01T15:13+03002026-07-01T15:13+0300türki̇yenatolyndon b. johnsonabdpkkf-35s-400https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/07/01/1106914346_0:3:855:483_1920x0_80_0_0_fe578f9c38e82e316e87726f870c465d.jpgAnkara’da düzenlenecek olan NATO zirvesi öncesinde alınan önlemler vatandaştan tepki çekmeye devam ederken, Türkiye’nin 1952 yılında üye olduğu NATO’nun Türkiye’ye yönelik eylemleri de yeniden akıllara geldi.Türkiye 1952 yılında NATO’ya üye oldu. Kore savaşı sırasında Türkiye’nin asker göndermesi birliğe üyeliğinin hızlanmasına neden oldu. Türkiye ile NATO arasındaki ilişkiler soğuk savaş yıllarından günümüze kadar inişli çıkışlı bir grafik izledi. Ankara, ittifakın en büyük ikinci askeri gücü olarak kritik sorumluluklar üstlenirken, kendi milli güvenliği ile müttefiklerinin özellikle de ABD'nin bölgesel çıkarları çatıştığında ciddi krizler yaşandı.İlk kriz 1962 Küba füze kriziSoğuk savaş döneminde ABD, Sovyetler birliğini çevreleme stratejisinin bir parçası olarak Türkiye topraklarına füzeleri yerleştirmişti. 1962'de Küba'ya Sovyet füzelerinin konuşlandırılmasıyla patlak veren küresel krizde, ABD Başkanı Kennedy ve Sovyet lideri Kruşçev, ‘Türkiye'nin fikrini dahi almadan’ gizli bir pazarlık yaptığı o dönem kamuoyuna yansıdı. ABD'nin Küba'daki füzelerin kaldırılması karşılığında Türkiye'deki füzeleri sökmeyi kabul ettiği iddiaları NATO ile Ankara arasındaki ilk kriz olarak tarihe geçti.Johnson mektubu kriziKıbrıs'ta Türk topluluğuna yönelik baskıların artması üzerine Türkiye, adaya askeri müdahale kararı aldı. Bunun üzerine ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, Başbakan İsmet İnönü’ye diplomatik nezaketten uzak, sert bir mektup gönderdi. Mektupta, Türkiye'nin müdahalesi sonrası bir Sovyet saldırısı gerçekleşirse ‘NATO'nun Türkiye'yi savunmayabileceği’ ve ABD'nin verdiği silahların bu müdahalede kullanılamayacağı belirtildi. Bu olay, ittifakın kolektif savunma ilkesinin (5. Madde) Türkiye için ne kadar esnek işletilebileceğini gösteren örneklerden birisi oldu.Kıbrıs Barış Harekâtı ve silah ambargosu1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı, NATO içinde büyük bir çatlağa yol açtı. İttifak üyesi Yunanistan ile Türkiye savaşın eşiğine geldi. Harekâtın ardından ABD Kongresi, Türkiye'ye karşı 3 yıl sürecek ağır bir askeri ambargo uyguladı. Türkiye ise buna misilleme olarak topraklarındaki tüm ABD üs ve tesislerini kapatarak doğrudan TSK kontrolüne aldı.Irak tezkeresi ve savunma talebi kriziABD'nin Irak'ı işgali öncesinde Türkiye, Saddam Hüseyin rejiminin olası bir kitle imha silahı veya füze saldırısına karşı NATO'dan hava savunma desteği (Patriot füzeleri) talep etti. Ancak Fransa, Almanya ve Belçika, bu talebi onaylamanın "savaşı körükleyeceği" gerekçesiyle NATO Konseyi'nde uzun süre bloke etti. Bir üyenin savunma talebinin siyasi gerekçelerle geciktirilmesi, Türkiye'de derin bir hayal kırıklığı yarattı. Aynı dönemde 1 Mart tezkeresinin TBMM'de reddedilmesi de ABD ile ilişkileri gerdi.S-400 ve F-35 kriziTürkiye'nin hava savunma ihtiyacını karşılamak adına müttefiklerinden (özellikle ABD'den Patriot) olumlu yanıt alamaması üzerine Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri satın alması, modern dönemin en büyük NATO krizine dönüştü. ABD ve NATO, Rus sistemlerinin ittifakın hava savunma ağına entegre edilemeyeceğini ve F-35 savaş uçaklarının güvenliğini riske atacağını savundu. Bu kriz neticesinde Türkiye, parasını ödediği ve ortağı olduğu F-35 programından çıkarıldı ve CAATSA yaptırımlarına maruz kaldı.Türkiye terörle mücadelede yalnız bırakıldıTürkiye 1980’lı yıllardan bu güne uğraştığı terör örgütü PKK ile mücadele konusunda da müttefiklerden hiçbir zaman destek göremedi. Aksine müttefik ülkelerin açık veya kapalı şekilde terör örgütüne destek verdiği görüldü. Türkiye Suriye'nin kuzeyindeki YPG/PYD yapılanmasını PKK'nın uzantısı ve doğrudan ulusal güvenlik tehdidi olarak görürken; başta ABD olmak üzere birçok NATO müttefiki bu yapıyı DEAŞ ile mücadelede "ortak" olarak kabul etti ve silahlandırdı.Genişleme süreçlerine Türkiye’nin vetosuRusya'nın Ukrayna'daki özel operasyonu sonrasında Finlandiya ve İsveç'in NATO'ya üyelik başvurusu yapması üzerine Türkiye, bu ülkelerin terör örgütlerine (PKK/FETÖ) sağladığı iddia edilen alanları ve Türkiye'ye uyguladıkları savunma sanayii ambargolarını gerekçe göstererek üyelikleri veto edeceğini açıkladı. Yürütülen üçlü müzakereler, mevzuat değişiklikleri ve askeri kısıtlamaların kaldırılmasının ardından Türkiye, her iki ülkenin de üyeliğine onay verdi.Darbelerde NATO parmağıTürkiye’de gerçekleşen askeri darbe ve darbe girişimlerine ilişkin de NATO etkisi yoğun olarak gündeme geldi. Özellikle 1980 darbesi ve 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında NATO’nun darbe planları içerisinde yer olduğu iddia edildi. 15 Temmuz darbe girişimini gerçekleştiren terör örgütünün yöneticilerinin ABD başta olmak üzere NATO ittifakı ülkelerine kaçmaları ve orada örgütsel faaliyetlerine devam etmeleri de Türkiye ile NATO arasında son zamanlarda yaşanan büyük krizlerin arasında yer alıyor.https://anlatilaninotesi.com.tr/20260701/nato-zirvesi-ile-ilgili-paylasimlara-karsi-uyari-tamamen-sahte-1106899847.htmltürki̇yeabdSputnik Türkiye feedback.tr@sputniknews.com+74956456601MIA „Rossiya Segodnya“ 252602026Osman Nuri Cerit https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07e5/07/01/1044866010_225:-1:1749:1524_100x100_80_0_0_6276e290a03a778c7a06f528f5e43d09.jpgOsman Nuri Cerit https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07e5/07/01/1044866010_225:-1:1749:1524_100x100_80_0_0_6276e290a03a778c7a06f528f5e43d09.jpgSON HABERLERtr_TRSputnik Türkiye feedback.tr@sputniknews.com+74956456601MIA „Rossiya Segodnya“ 2526019201080true19201440truehttps://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/07/01/1106914346_103:0:751:486_1920x0_80_0_0_b155122394ac725d81aa6f3fc63f735b.jpg19201920trueSputnik Türkiye feedback.tr@sputniknews.com+74956456601MIA „Rossiya Segodnya“ 25260Osman Nuri Cerit https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07e5/07/01/1044866010_225:-1:1749:1524_100x100_80_0_0_6276e290a03a778c7a06f528f5e43d09.jpgnato, lyndon b. johnson, abd, pkk, f-35, s-400nato, lyndon b. johnson, abd, pkk, f-35, s-400Ankara’da düzenlenecek olan NATO zirvesi öncesinde alınan önlemler vatandaştan tepki çekmeye devam ederken, Türkiye’nin 1952 yılında üye olduğu NATO’nun Türkiye’ye yönelik eylemleri de yeniden akıllara geldi.Türkiye 1952 yılında NATO’ya üye oldu. Kore savaşı sırasında Türkiye’nin asker göndermesi birliğe üyeliğinin hızlanmasına neden oldu. Türkiye ile NATO arasındaki ilişkiler soğuk savaş yıllarından günümüze kadar inişli çıkışlı bir grafik izledi. Ankara, ittifakın en büyük ikinci askeri gücü olarak kritik sorumluluklar üstlenirken, kendi milli güvenliği ile müttefiklerinin özellikle de ABD'nin bölgesel çıkarları çatıştığında ciddi krizler yaşandı.
